1- ، doosalivand.h@sbmu.ac.ir
چکیده: (68 مشاهده)
اهداف: خودجرحی بدون قصد خودکشی به آسیبزدن عمدی به بدن بدون هدف خودکشی گفته میشود که با اختلال در زندگی روزمره همراه است. هرچند که مدلهای موجود در زمینۀ شکلگیری خودجرحی (برای مثال مدل آبشار هیجانی) بیشتر بر نقص در تنظیم هیجان تمرکز دارند، عوامل شناختی نظیر انتظارات پیامد و خودکارآمدی، کمتر مورد توجه قرار گرفتهاند. مطالعۀ حاضر با هدف بررسی نقش هیجانات منفی و نشخوار فکری بر خودجرحی بدون قصد خودکشی، با تأکید بر ارزیابی نقش تعدیلکنندۀ انتظارات پیامد و خودکارآمدی در میان دانشجویان انجام شد.
مواد و روشها: در این مطالعۀ مقطعی، ۳۶۶ دانشجو که در سال تحصیلی ۲۰۲۴-۲۰۲۵ مشغول به تحصیل بودند، با استفاده از روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند. معیارهای های ورود به پژوهش شامل تکمیل فرم رضایت آگاهانه، قرار داشتن در دامنۀ سنی 18 الی 40 سال، و دسترسی داشتن به تلفن هوشمند، اینترنت و شبکههای اجتماعی بود. معیارهای خروج از پژوهش نیز شامل ناقص پرکردن پرسشنامهها و پاسخدهی غیرمعتبر بود. شرکتکنندگان به سیاهۀ خودآسیبی عمدی (DSHI)، پرسشنامۀ افکار تکرارشونده (RTQ-10)، مقیاس واکنشپذیری هیجانی (ERS)، پرسشنامۀ انتظارات پیامد خودجرحی بدون قصد خودکشی (NEQ) و مقیاس خودکارآمدی برای مقاومت در برابر خودجرحی بدون قصد خودکشی (SERN-S) پاسخ دادند. تحلیل دادهها با روش رگرسیون انجام گرفت.
یافته ها: تمامی متغیرها شامل هیجان منفی (p<0/01) ، نشخوار فکری (p<0/01)، خودکارآمدی (p<0/01) و انتظارات پیامد (p<0/05) با خودجرحی بدون قصد خودکشی رابطۀ معناداری داشتند. خودکارآمدی تعدیلکنندۀ ارتباط بین نشخوار فکری p<0/001)) و هیجان منفیp=0/018) ) با خودجرحی بدون قصد خودکشی بود درحالیکه انتظارات پیامد تعدیلکنندۀ ارتباط بین نشخوار فکری (p=0/271) و هیجان منفی (p=0/223) با خودجرحی بدون قصد خودکشی نبود.
نتیجه گیری: خودکارآمدی نقش مهمی در کاهش رفتارخودجرحی دارد. مداخلاتی که برای بهبود خودکارآمدی و تنظیم هیجان طراحی میشوند میتوانند نقش مؤثری در پیشگیری از رفتار خودجرحی در دانشجویان ایفا کنند.
اهداف: خودجرحی بدون قصد خودکشی به آسیبزدن عمدی به بدن بدون هدف خودکشی گفته میشود که با اختلال در زندگی روزمره همراه است. هرچند که مدلهای موجود در زمینۀ شکلگیری خودجرحی (برای مثال مدل آبشار هیجانی) بیشتر بر نقص در تنظیم هیجان تمرکز دارند، عوامل شناختی نظیر انتظارات پیامد و خودکارآمدی، کمتر مورد توجه قرار گرفتهاند. مطالعۀ حاضر با هدف بررسی نقش هیجانات منفی و نشخوار فکری بر خودجرحی بدون قصد خودکشی، با تأکید بر ارزیابی نقش تعدیلکنندۀ انتظارات پیامد و خودکارآمدی در میان دانشجویان انجام شد.
مواد و روشها: در این مطالعۀ مقطعی، ۳۶۶ دانشجو که در سال تحصیلی ۲۰۲۴-۲۰۲۵ مشغول به تحصیل بودند، با استفاده از روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند. معیارهای های ورود به پژوهش شامل تکمیل فرم رضایت آگاهانه، قرار داشتن در دامنۀ سنی 18 الی 40 سال، و دسترسی داشتن به تلفن هوشمند، اینترنت و شبکههای اجتماعی بود. معیارهای خروج از پژوهش نیز شامل ناقص پرکردن پرسشنامهها و پاسخدهی غیرمعتبر بود. شرکتکنندگان به سیاهۀ خودآسیبی عمدی (DSHI)، پرسشنامۀ افکار تکرارشونده (RTQ-10)، مقیاس واکنشپذیری هیجانی (ERS)، پرسشنامۀ انتظارات پیامد خودجرحی بدون قصد خودکشی (NEQ) و مقیاس خودکارآمدی برای مقاومت در برابر خودجرحی بدون قصد خودکشی (SERN-S) پاسخ دادند. تحلیل دادهها با روش رگرسیون انجام گرفت.
یافتهها: تمامی متغیرها شامل هیجان منفی (p<0/01) ، نشخوار فکری (p<0/01)، خودکارآمدی (p<0/01) و انتظارات پیامد (p<0/05) با خودجرحی بدون قصد خودکشی رابطۀ معناداری داشتند. خودکارآمدی تعدیلکنندۀ ارتباط بین نشخوار فکری p<0/001)) و هیجان منفیp=0/018) ) با خودجرحی بدون قصد خودکشی بود درحالیکه انتظارات پیامد تعدیلکنندۀ ارتباط بین نشخوار فکری (p=0/271) و هیجان منفی (p=0/223) با خودجرحی بدون قصد خودکشی نبود.
نتیجهگیری: خودکارآمدی نقش مهمی در کاهش رفتارخودجرحی دارد. مداخلاتی که برای بهبود خودکارآمدی و تنظیم هیجان طراحی میشوند میتوانند نقش مؤثری در پیشگیری از رفتار خودجرحی در دانشجویان ایفا کنند.
نوع مطالعه:
پژوهشي اصيل |
موضوع مقاله:
روانپزشکی و روانشناسی دریافت: 1404/4/1 | پذیرش: 1405/1/31