Naji Rad S, amiri M, taheri E. Relationship Between Event Centrality and Post-Traumatic Growth in Iranian Women With Breast Cancer: The Mediating Role of Resilience and Rumination. IJPCP 2026; 32 (1)
URL:
http://ijpcp.iums.ac.ir/article-1-4576-fa.html
ناجی راد سعیده، امیری مهدی، طاهری الهام. بررسی ارتباط مرکزیت رویداد و رشد پس از سانحه با نقش میانجی تابآوری و نشخوار فکری در زنان مبتلا به سرطان پستان. مجله روانپزشكي و روانشناسي باليني ايران. 1405; 32 (1)
URL: http://ijpcp.iums.ac.ir/article-1-4576-fa.html
1- گروه روانشناسی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.
2- گروه روانشناسی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران. ، amirime@mums.ac.ir
چکیده: (468 مشاهده)
اهداف سرطان پستان ازجمله بیماریهایی است که علاوهبر پیامدهای جسمانی، میتواند با فشار روانشناختی قابلتوجهی همراه باشد و تجربه آن بهعنوان رویدادی آسیبزا، تغییرات مثبت روانشناختی موسوم به رشد پس از سانحه را نیز به دنبال داشته باشد. مرکزیت رویداد، یعنی میزان ادغام تجربه سرطان در هویت و زندگی فرد، میتواند در شکلگیری رشد پس از سانحه نقش داشته باشد. بااینحال، این فرایند ممکن است تحت تأثیر عوامل شناختی و روانشناختی، ازجمله تابآوری و نشخوار فکری قرار گیرد. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین مرکزیت رویداد و رشد پس از سانحه و بررسی نقش میانجی تابآوری و نشخوار فکری در زنان مبتلا به سرطان پستان انجام شد..
مواد و روش ها این پژوهش مطالعهای مقطعی و همبستگی بود که با استفاده از مدلسازی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه پژوهش را زنان مبتلا به سرطان پستان مراجعهکننده به بیمارستانهای امید و امام رضا در شهر مشهد تشکیل دادند. تعداد ۱۱۰ نفر از آنان در سالهای ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۳ با روش نمونهگیری هدفمند وارد مطالعه شدند. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس مرکزیت رویداد (CES) برنتسن و روبین (۲۰۰۶)، پرسشنامه رشد پس از سانحه (PTGI) تدسچی و کالهون، مقیاس تابآوری کانر و دیویدسون (CD-RISC) و پرسشنامه نشخوار فکری مرتبط با رویداد (ERRI) بود. دادهها با استفاده از نرمافزارهای SPSS نسخه ۲۵ و SmartPLS نسخه ۴ و روش مدلسازی معادلات ساختاری تحلیل شدند.
یافته ها تنتایج نشان داد بین مرکزیت رویداد و رشد پس از سانحه رابطه مستقیم و معناداری وجود دارد. همچنین، تابآوری بهطور معناداری رابطه بین مرکزیت رویداد و رشد پس از سانحه را میانجیگری کرد (β=0/257، P<0/00). نشخوار فکری ناخواسته بهتنهایی نقش میانجی معناداری در این رابطه نداشت (β=0/257، P<0/00)، و نشخوار فکری عمدی نیز بهتنهایی میانجی معناداری نبود (β=0/051، P<0/31)، در مقابل، مسیر زنجیرهای شامل مرکزیت رویداد، تابآوری و نشخوار فکری ناخواسته، نقش میانجی معناداری در رابطه بین مرکزیت رویداد و رشد پس از سانحه داشت (β=0/127، P=0/001)، مسیر زنجیرهای شامل تابآوری و نشخوار فکری عمدی معنادار نبود (β=0/035، P=0/095). درمجموع مدل پژوهش، ۸۲ درصد از واریانس رشد پس از سانحه را تبیین کرد.
نتیجه گیری یافتهها نشان میدهند تابآوری در ارتباط بین مرکزیت رویداد و رشد پس از سانحه در زنان مبتلا به سرطان پستان نقش میانجی مهمی دارد. همچنین، نقش نشخوار فکری در این رابطه به نوع و جایگاه آن در فرایند میانجیگری بستگی دارد؛ بهگونهای که نشخوار فکری بهتنهایی میانجی معناداری نبود، اما در مسیر زنجیرهای همراه با تابآوری، نشخوار فکری ناخواسته با رشد پس از سانحه ارتباط میانجی معناداری نشان داد. این یافتهها بر اهمیت توجه به فرایندهای شناختی و ظرفیتهای سازگاری روانشناختی در درک رشد پس از سانحه در زنان مبتلا به سرطان پستان تأکید میکنند.
نوع مطالعه:
پژوهشي اصيل |
موضوع مقاله:
روانپزشکی و روانشناسی دریافت: 1404/5/11 | پذیرش: 1404/10/22 | انتشار: 1404/11/9