Matinpoor B, Yaghubi H, Roshan Chesli R, Bakhshipour Roodsari A, Farahani H. Development and Validation of a Phenomenology-Based Embodiment Protocol for Depersonalization/Derealization Disorder. , IJPCP. 2026; 32 (1)
URL:
http://ijpcp.iums.ac.ir/article-1-4521-fa.html
متین پور بهمن، یعقوبی حمید، روشن رسول، بخشیپوررودسری عباس، فراهانی حجت الله. تدوین و رواسازی پروتکل درمان بدنمند مبتنی بر پدیدارشناسی برای اختلال شخصیتزدایی- واقعیتزدایی. ، مجله روانپزشكي و روانشناسي باليني ايران. 1405; 32 (1)
URL: http://ijpcp.iums.ac.ir/article-1-4521-fa.html
1- گروه روان شناسی بالینی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران.
2- گروه روان شناسی بالینی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران. ، yaghubi@shahed.ac.ir
3- گروه روان شناسی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
4- گروه روان شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، ایران.
چکیده: (673 مشاهده)
اهداف برای درمان اختلالات تجزیهای بالاخص شخصیتزدایی-واقعیتزدایی، از انواع مختلف رواندرمانی استفاده شده است؛ ازجمله رواندرمانی سایکودینامیک، درمان شناختی-رفتاری، هیپنوتیزم درمانی، و رواندرمانی حمایتی اما بیشتر افراد به رواندرمانیهای استاندارد پاسخ قوی نمیدهند. هدف پژوهش حاضر طراحی پروتکل منسجمی برای کاهش علائم در اختلال شخصیتزدایی-واقعیتزدایی است.
مواد و روش ها از رویکرد نقشهریزی مداخله (IM) برای تنظیم و قاعدهمندسازی مراحل ساخت پروتکل استفاده شد. پروتکل اولیه براساس مدلهای درمان بدنمند، پژوهشهای داخلی و خارجی مرتبط با بدنمندی و متغیرهای روانشناختی مرتبط با آن در اختلال شخصیتزدایی-واقعیتزدایی طراحی شد. روایی محتوایی، امکانسنجی و تناسبپذیری پروتکل را هیئتی ۱۰ نفره از متخصصان (۹ نفر دارای مدرک دکتری روانشناسی بالینی و سلامت و 1 متخصص فلسفه با تخصص پدیدارشناسی) ارزیابی کردند. ابزارها عبارت بودند از مقیاس ارزیابی تناسبپذیری مواد مداخله، چکلیست امکانسنجی و شاخص نسبت روایی محتوایی (CVR).
یافته ها پروتکل نهایی در ۸ جلسه و در دو مرحله اصلی (تقویت بدنمندی نوئماتیک و تقویت بدنمندی نوئتیک) و یک مرحله مکمل (بدن عینی) برای بیماران دارای اضطراب یا پنیک همبود تدوین شد. نسبت روایی محتوایی همه جلسات بین 8/0 تا ۱ و بالاتر از مقدار ملاک جدول لاوشه برای ۱۰ متخصص (62/0) بود و همه جلسات حفظ شدند. میانگین امکانسنجی کل مداخله در طیف پنجدرجهای 92/4 بود و میانگین مؤلفههای مقبولیت و تناسب، کاربردپذیری و تقاضا، یکپارچگی، قابلیت انطباق، قابلیت اجرا و تعمیمپذیری بین ۴/۷۷ تا ۴/۹۵ قرار داشت. میانگین شاخصهای تناسبپذیری مواد مداخله در طیف سهدرجهای (۰ تا ۲) بین 6/1 تا 9/1 بود و آزمون تی تکنمونهای برای همه شاخصها معنادار بود (P≤0/001).
نتیجه گیری پروتکل درمان بدنمند مبتنی بر پدیدارشناسی از دیدگاه متخصصان برای کاهش علائم اختلال شخصیتزدایی-واقعیتزدایی از روایی محتوایی، امکانپذیری و تناسب مطلوبی برخوردار است. اثربخشی بالینی آن باید در کارآزماییهای بالینی آتی بررسی شود.
نوع مطالعه:
پژوهشي اصيل |
موضوع مقاله:
روانپزشکی و روانشناسی دریافت: 1404/3/10 | پذیرش: 1405/3/25 | انتشار: 1405/5/10