ابراهیمی جمارانی محیا، آزادفلاح پرویز، فراهانی حجت اله. بررسی فرآیند رویارویی با بیماری، در مراقبان اصلی بیماران مبتلا به اختلال دوقطبی. مجله روانپزشكي و روانشناسي باليني ايران. 1404; 31 (1)
URL: http://ijpcp.iums.ac.ir/article-1-4407-fa.html
1- گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
2- گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. ، azadfa_p@modares.ac.ir
چکیده: (30 مشاهده)
اهداف به دنبال فرآیند نهادینهزدایی طی دهههای گذشته، چهارچوب اصلی مراقبتهای بهداشتی در بسیاری کشورها از بیمارستان به خدمات سرپایی جامعهمحور تغییر یافته است که در این حالت غالباً اعضای خانواده فرد مبتلا به اختلال روانی، مسئولیت اصلی در مراقبت از وی را بر عهده دارند. یکی از اختلالاتی که مراقبین را با مسائل متعددی روبهرو میکند، اختلال دوقطبی است. اختلال دوقطبی، یک اختلال خلقی مزمن و دورهای است که به شکل مادامالعمر ادامه دارد. همین امر موجب میشود هم خود بیمار و هم افرادی که با وی زندگی میکنند، متحمل چالشها و استرسهای متعددی شوند. هدف از پژوهش حاضر بررسی فرآیند مواجهه مراقبین با موضوع بیماری در جامعه ایران است.
مواد و روش ها در این پژوهش از رویکرد کیفی و روش نظریه دادهبنیاد برمبنای الگوی تحلیل استراوس و کوربین (2015) استفاده شد. نمونهگیری بهصورت هدفمند آغاز شد و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. در جریان گردآوری دادهها 18 مصاحبه بدون ساختار با مراقبین و 3 مصاحبه نیمهساختاریافته با متخصصین آگاه صورت گرفت. فرآیند کدگذاری و تحلیل دادهها بهصورت همزمان بر مبنای الگوی نظری انجام شد.
یافته ها براساس دادههای بهدستآمده از این پژوهش مقولهمحوری تحت عنوان «درهمتنیدگی نقش» و 8 مقوله اصلی شکل گرفت که در این میان «بافت درون خانوادگی آسیبزا» و «شناختهای بازدارنده» بهعنوان شرایط زمینهای؛ «رویارویی نخستین»، «بازخوردهای ناسازگار» و «نگرش در مورد درمان: مثبت/منفی» بهعنوان کنشها- کنشهای متقابل؛ و «تنهایی»، «تیرهروزی» و «گسستگی/ انسجام» بهعنوان پیامد، در نظر گرفته شدند.
نتیجه گیری یافتههای این پژوهش، بر لزوم در نظر گرفتن مواجهه مراقبین بهعنوان فرآیندی پویا که در حال تغییر، تکامل و تعامل مداوم با محیط است، تأکید میکند. یکی از مهمترین یافتههای بهدستآمده از این مطالعه آن است که فرآیند مواجهه با بیماری پیش از زمان دریافت تشخیص آغاز میشود و مراقبین براساس منشهای ازپیشآورده خود در این مسیر گام برمیدارند. پس از آن، دریافت تشخیص بهعنوان نقطه عطفی در زندگی بیمار و مراقب تعریف میشود که در تعامل با عوامل فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی شیوه رویارویی مراقبین را شکل میدهد. در نهایت بیثباتی موجود با گذشت زمان، شرایط را برای مراقبین دشوار کرده و انبوهی از پیامدهای مثبت و منفی را برایشان به همراه میآورد.
نوع مطالعه:
پژوهشي اصيل |
موضوع مقاله:
روانپزشکی و روانشناسی دریافت: 1403/10/12 | پذیرش: 1404/4/31 | انتشار: 1404/5/10