fa مرور، مستندسازی و پایش برنامه‌های درمان و کاهش آسیب اعتیاد در زندان‌های ایران روانپزشکی و روانشناسی Psychiatry and Psychology پژوهشي اصيل Original Research <strong>اهداف:&nbsp;</strong>پژوهش حاضر با هدف مستندسازی و پایش برنامه‌های کاهش آسیب اعتیاد در زندان‌های کشور و ارائه راه‌حل‌هایی برای بهبود و ارتقای این برنامه‌ها صورت گرفته است.<br> <strong>مواد و روش ها </strong>این مطالعه شامل سه مرحله است؛ اول جمع‌آوری اطلاعات از طریق مطالعه کتابخانه‌ای بر اساس شواهد و اسناد موجود در کتابخانه مرکزی سازمان زندان‌ها؛ دوم استخراج شاخص‌های پایش بر اساس مرحله اول و تهیه دو چک‌لیست محقق‌ساخته و مرحله سوم بازدید میدانی، مراجعه به زندان‌های مراکز استان و انجام مصاحبه کیفی نیمه‌ساختاریافته با دست‌اندرکاران و مطلعین کلیدی درگیر در خدمات درمان و کاهش آسیب.<br> <strong>یافته ها:&nbsp;</strong>برنامه‌های کاهش آسیب اعتیاد در اکثر زندان‌های کشور در حال اجراست. در ابتدا کمبودهای مالی و انسانی، و مقاومت در برابر تغییر از موانع اجرای برنامه‌ها بود ولی به‌تدریج به پیشرفت و کیفیت این برنامه‌ها افزوده شد. درمان‌های جایگزین با متادون و کلینیک‌های مثلثی عمده‌ترین برنامه‌ها بودند که به‌تدریج برنامه‌های سراسری بیماری‌یابی ایدز و سل با همکاری دانشگاه‌های علوم‌پزشکی به آن افزوده شده بود.&nbsp;<br> <strong>نتیجه گیری:</strong> برنامه‌های درمان و کاهش آسیب در تعدیل و کاهش بیماری‌های عفونی از جمله ایدز، خودزنی و رفتارهای خشونت‌آمیز مؤثر بوده است. برنامه‌های فرهنگی در کنار برنامه‌های کاهش آسیب، جلسات توجیهی و حمایت‌طلبی از مسئولین از راهکارهای مهم در جهت ماندگاری افراد در درمان و تداوم برنامه‌ها بوده است. با جبران کمبود نیروی انسانی و باز تعریف حوزه‌های امنیتی در مورد زندانیان عادی امکان استفاده بهینه از امکانات دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی نیز بیشتر فراهم می‌شود. <strong>Objectives:&nbsp;</strong>This study aims to assess the implementation of drug-related harm reduction programs in Iranian prisons and suggest solutions for their improvement.<br> <strong>Methods:&nbsp;</strong>This study was conducted in three steps. First, library method was used for collecting data from the central library of Iran&rsquo;s Prisons, Security and Corrective Measures Organization. In the second step, performance indicators were extracted based on the results of first step and two researcher-made checklists were designed. Finally, a field visit and a semi-structured interview with the authorities involved in the treatment and harm reduction services were carried out.<br> <strong>Results:&nbsp;</strong>In most of prisons, drug-related harm reduction programs were underway. Despite a lack of human resources and budget at the beginning, the quality of measures was gradually increased and the attitude of authorities was improved. Methadone Maintenance Treatment and Triangular Clinics were the most common harm reduction programs, in addition to HIV and tuberculosis screening programs in collaboration with medical sciences universities. The program continued despite the change of officials.<br> <strong>Conclusion:&nbsp;</strong>Harm reduction programs are able to reduce infection diseases, self-harm and violent behaviors in prisons of Iran. Cultural programs along with other harm reduction programs, briefings and seeking support from the authorities can greatly help with continuation of the programs in prisons. By eliminating the shortage of manpower and redefining the security areas for ordinary prisoners, it will be possible to make better use of the facilities of universities and research centers. درمان اعتیاد, کاهش آسیب, اعتیاد, زندان, مواد غیرقانونی Harm reduction, Addiction, Prison, Illegal drugs 48 63 http://ijpcp.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3324-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Bagher Saberi Zafarghandi محمدباقر صابری زفرقندی saberi.mb@iums.ac.ir 1800319475328460021018 1800319475328460021018 Yes Department of Addiction, School of Behavioral Sciences and Mental Health (Tehran Institute of Psychiatry), Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه مطالعات اعتیاد، دانشکده علوم رفتاری و سلامت روان (انستیتو روان‌پزشکی تهران)، دانشگاه علوم‌پزشکی ایران، تهران، ایران. Sahar Eshrati سحر عشرتی eshrati.s@gmail.com 1800319475328460021019 1800319475328460021019 No Department of Addiction, School of Behavioral Sciences and Mental Health (Tehran Institute of Psychiatry), Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه مطالعات اعتیاد، دانشکده علوم رفتاری و سلامت روان (انستیتو روان‌پزشکی تهران)، دانشگاه علوم‌پزشکی ایران، تهران، ایران. Reza Arezoomandan رضا آرزومندان arezoomandan@yahoo.com 1800319475328460021020 1800319475328460021020 No Department of Addiction, School of Behavioral Sciences and Mental Health (Tehran Institute of Psychiatry), Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه مطالعات اعتیاد، دانشکده علوم رفتاری و سلامت روان (انستیتو روان‌پزشکی تهران)، دانشگاه علوم‌پزشکی ایران، تهران، ایران. Marziyeh Farnia مرضیه فرنیا m_farnia@yahoo.com 1800319475328460021021 1800319475328460021021 No Education and Research Office of Iranian Prisons Organization, Tehran, Iran. مدیرکل دفتر آموزش و پژوهش سازمان زندان‌ها، تهران، ایران. Hosein Mohammadi حسین محمدی denisly0097@yahoo.com 1800319475328460021022 1800319475328460021022 No Department of Addiction, School of Behavioral Sciences and Mental Health (Tehran Institute of Psychiatry), Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه مطالعات اعتیاد، دانشکده علوم رفتاری و سلامت روان (انستیتو روان‌پزشکی تهران)، دانشگاه علوم‌پزشکی ایران، تهران، ایران. Neda Vahed ندا واحد vahedneda@yahoo.com 1800319475328460021023 1800319475328460021023 No Department of Addiction, School of Behavioral Sciences and Mental Health (Tehran Institute of Psychiatry), Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه مطالعات اعتیاد، دانشکده علوم رفتاری و سلامت روان (انستیتو روان‌پزشکی تهران)، دانشگاه علوم‌پزشکی ایران، تهران، ایران. Arash Javaheri آرش جواهری ajavaheri68@gmail.com 1800319475328460021024 1800319475328460021024 No Department of Addiction, School of Behavioral Sciences and Mental Health (Tehran Institute of Psychiatry), Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه مطالعات اعتیاد، دانشکده علوم رفتاری و سلامت روان (انستیتو روان‌پزشکی تهران)، دانشگاه علوم‌پزشکی ایران، تهران، ایران. Mehdi Amini مهدی امینی amini.mehdi@gmail.com 1800319475328460021025 1800319475328460021025 No Department of Addiction, School of Behavioral Sciences and Mental Health (Tehran Institute of Psychiatry), Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه مطالعات اعتیاد، دانشکده علوم رفتاری و سلامت روان (انستیتو روان‌پزشکی تهران)، دانشگاه علوم‌پزشکی ایران، تهران، ایران. Samaneh Heidari سمانه حیدری Samaheidari@gmail.com 1800319475328460021026 1800319475328460021026 No Trauma and Injury Research Center, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. مرکز تحقیقات سوانح و مصدومیت، دانشگاه علوم‌پزشکی ایران، تهران، ایران.