Iranian Journal of Psychiatry and Clinical Psychology

fa اثربخشی مدیریت وابستگی و درمان شناختی- رفتاری در وابستگی به مواد افیونی The Effectiveness of Contingency Management and Cognitive-behavioral Therapy on Opiate Dependence روانپزشکی و روانشناسی Psychiatry and Psychology پژوهشي اصيل Original Research چکیده مقدمه: در این پژوهش اثربخشی مدیریت وابستگی و درمان شناختی- رفتاری در درمان بیماران وابسته به مواد افیونی که تحت درمان نگهدارنده با نالترکسون بودند، ارزیابی شد.روش: 90 بیمار وابسته به مواد افیونی 20 تا 49 ساله مراجعه‌کننده به مرکز روانپزشکی ایران که سم زدایی شده بودند و داروی نالترکسون را به‌عنوان درمان نگهدارنده دریافت می‌کردند به‌تصادف و به مدت 16 هفته در یکی از سه گروه درمانی نالترکسون به‌تنهایی، نالترکسون با مدیریت وابستگی و نالترکسون با درمان شناختی- رفتاری قرار گرفتند. پیش از شروع مداخله‌های درمانی، آزمودنی‌ها با چک‌لیست شدت اعتیاد ارزیابی شدند. در پایان مداخله، هر سه گروه بار دیگر با چک‌لیست شدت اعتیاد مورد ارزیابی قرار گرفتند. داده‌های به‌دست آمده با روش‌های آماری تحلیل واریانس با اندازه‌گیری‌های مکرر، تحلیل واریانس یک‌طرفه و آزمون تعقیبی توکی تحلیل شدند.یافته‌ها: مقایسه سه گروه از نظر سطح ریزش، میزان همکاری و نمرات چک‌لیست شدت اعتیاد نشان‌دهنده تفاوت معنی دار بین سه گروه بود. تغییرات معنی‌دار آماری به وجود آمده نشان دهنده اثربخشی مدیریت وابستگی و درمان شناختی- رفتاری در افزایش همکاری، کاهش ریزش و کاهش نمرات چک‌لیست شدت اعتیاد بود.نتیجه‌گیری: برنامه مدیریت وابستگی به‌سرعت مصرف مواد را کاهش می‌دهد اما اثرات آن بعد از درمان کاهش پیدا می‌کند. تأثیر درمان شناختی- رفتاری در کاهش مصرف مواد تا ماه‌ها پس از پایان درمان ادامه می‌یابد. AbstractIntroduction: In this study, the effectiveness of contingency management and cognitive-be-havioral therapy on the treatment of patients with opiate dependence receiving naltrexone main-tenance treatment, was evaluated. Method: Patients with opiate dependence between ages 20 to 49 who were receiving naltrexone maintenance treatment (n=90) were randomly assigned for 16 weeks to one of three conditions: naltrexone alone, naltrexone with contingency management, and naltrexone with cognitive be-havioral therapy. Patients were evaluated with Addiction severity Index before the beginning of treatment interventions. The three groups were again evaluated after the interventions, using the same checklist. The results were analyzed using Repeated Measures Analysis of Variance (ANOVA), one-way analysis of variance, and Tukey follow-up test. Results: Significant differences were found among the three groups with regard to Addiction Se- verity Index scores, attrition and compliance. The resultant significant statistical differences in- dicate the effectiveness of contingency management and cognitive-behavioral therapy approaches in treatment of opiate dependence. Conclusion: Contingency management has an early effect on lowering drug abuse, but its effects are reduced after treatment. The effects of cognitive-behavioral therapy remain until months after the cessation of treatment. کلیدواژه: وابستگی به مواد افیونی، نالترکسون، مدیریت وابستگی، درمان شناختی- رفتاری Key words: opioid dependency, naltrexone, contingency management, cognitive-behavioral therapy 3 8 http://ijpcp.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-29&slc_lang=fa&sid=1 H.R. Ahmadkhaniha حمیدرضا احمدخانیها 18003194753284600133 18003194753284600133 No M. Gharaipoor منوچهر قرائی‌پور E-mail: gharaipoor@yahoo.com 18003194753284600134 18003194753284600134 Yes L. Panaghi لیلی پناغی 18003194753284600135 18003194753284600135 No