Iranian Journal of Psychiatry and Clinical Psychology

fa عوامل خطر و محافظت‌کننده خشونت خانگی فیزیکی علیه زنان در کشورهای حوزه مدیترانه شرقی: مرور نظام‌مند و فراتحلیل Factors Associated with Physical Domestic Violence Against Women in Countries of Eastern Mediterranean Region (EMR): A Systematic Review and Metanalysis روانپزشکی و روانشناسی Psychiatry and Psychology مروري Rewie هدف: هدف پژوهش حاضر شناسایی و طبقهبندی عوامل تأثیرگذار بر بروز خشونت خانگی فیزیکی علیه زنان در کشورهای حوزه مدیترانه شرقی در قالب یک مرور نظام‌مند بود. روش: جست‌وجوی الکترونیک در پایگاه‌های اطلاعاتی و مجموعه مجلههای PubMed، EMBASE، Web of Knowledge (ISI)، PsycInfo، Index Medicus for the Eastern Mediterranean Region (IMEMR)، Ovid، Global Health، IranMedex، SID و IranDoc و کتابخانه Cochrane و تمامی پایگاههای Science Direct، Elsevier، Proquest و Magiran از تاریخ 1949 میلادی تا تاریخ 30 دسامبر 2011، بدون اعمال محدودیت زبان و جست‌وجوی دستی با استفاده از فهرست منابع پژوهش‌های انتخابشده و مستندات طرح «تدوین سند ملی مقابله با خشونت خانگی» انجام شد. معیارهای ورود بررسیها به پژوهش حاضر عبارت بود از: 1- پژوهش کمّی باشد؛ 2- جامعه پژوهش زنان غیرباردار با دستکم یکبار تجربه زندگی مشترک باشد؛ 3- پژوهش در کشورهای حوزه مدیترانه شرقی انجام شده باشد؛ 4- به عوامل خطر/ تعیینکننده/ پیشبینیکننده/ تأثیرگذار در بروز خشونت خانگی فیزیکی علیه زنان در یکی از سه حوزه افراد خشونتدیده (زنان)، افراد خشونتگر و جامعه پرداخته باشد؛ 5- هر سه معیار 3-1 و دستکم دو مورد از معیار‌های 10- 4 از معیارهای فهرست ارزیابی نقادانه (CACL) را دارا باشد. ارزیابی نقادانه با استفاده از فرم از پیش طراحیشده، بهوسیله دو نفر به‌صورت جداگانه ‌انجام شد. با استفاده از نرم افزار استاتا، ناهمگونی میان پژوهش‌ها با آزمون Q کوکران بررسی شد و با توجه به نتیجه آن از مدل تصادفی برای استخراج نسبت شانس مشترک استفاده شد. وجود سوگیری انتشار با آزمون همبستگی رتبه بگ و روش رگرسیون اِگر ارزیابی شد. برای نمایش گرافیکی داده‌ها نیز از نمودارهای انباشت و قیفی استفاده شد. یافتهها: بر پایه فراتحلیل، برخورداری زنان از تحصیلات دانشگاهی، عامل محافظتکننده و اشتغالنداشتن زنان به کار درآمدزا، عامل خطر برای قرارگرفتن در معرض خشونت فیزیکی بود. نتیجهگیری: عوامل بسیاری در سه سطح فرد خشونتدیده، عامل خشونتگر و ویژگی‌های خانوادگی/ اجتماعی در بروز خشونت خانگی فیزیکی علیه زنان کشورهای حوزه مدیترانه شرقی نقش دارند که شباهت‌های قابل توجهی با عوامل شناختهشده در سایر کشورها دارند. Objectives: This systematic review is to sum up evidences from the countries of the Eastern Mediterranean Region (EMR), on factors associated with physical domestic violence (DV). Method: Pubmed, EMBASE, ISI, PsycInfo, IMEMR, Ovid, Global health, Cochrane Library, IranMedex, SID , IranDoc, Science Direct, Elsevier, Proquest and Magiran were searched with no language limits up to December 30, 2011. The hand searching included papers lists of references and evidence list of "The National Agenda for Preventing Domestic Violence". Quantitative studies on ever partnered, not-pregnant women in the EMR countries, which referred to either predisposing or protective factors of physical DV, in each of victims, perpetrators and community domains, were selected. A criterion based critical appraisal was performed by two reviewers. We applied random effects model to pool odds ratio (OR) estimates, Cochran’s Q test to assess hetrogenity, Begg’s rank correlation test and Egger’s regression method to assess publication bias. Results: According to the meta-analysis, receiving university education by women is a protective factor against physical DV, while women not being employed in paid jobs are more prone to physical DV. Conclusion: There are many Factors Associated with Physical Domestic Violence Against Women in Countries of Eastern Mediterranean Region at the level of victim, perpetrator and family/societal characteristics. These factors are remarkably similar to those reported from other countries. خشونت علیه زنان، عوامل خطر، عوامل محافظتکننده، فراتحلیل، مدیترانه شرقی domestic violence, spouse abuse, risk factors, protective factors, systematic review, metanalysis 261 275 http://ijpcp.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-647&slc_lang=fa&sid=1 Farnoush Davoudi فرنوش داودی 180031947532846007992 180031947532846007992 No Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشگاه علوم‌پزشکی و خدمات بهداشتی- درمانی ایران Maryam Rasoulian مریم رسولیان 180031947532846007993 180031947532846007993 No Iran University of Medical Science, Mental Health Research Center, Tehran Institute of Psychiatry, Tehran, Iran دانشگاه علوم‌پزشکی و خدمات بهداشتی- درمانی ایران، Masoud Ahmadzad Asl مسعود احمدزاد اصل 180031947532846007994 180031947532846007994 No Qazvin University of Medical Science, Qazvin, Iran. دانشگاه علوم‌پزشکی و خدمات بهداشتی- درمانی قزوین، Marziyeh Nojomi مرضیه نجومی mnojomi@iums.ac.ir 180031947532846007995 180031947532846007995 Yes Iran University of Medical Sciences دانشگاه علوم‌پزشکی و خدمات بهداشتی- درمانی ایران، گروه پزشکی اجتماعی