Iranian Journal of Psychiatry and Clinical Psychology

fa اثربخشی برنامه‌ آموزشی کاهش زورگویی مبتنی بر روش الویز در پسران Effectiveness of Olweus Bullying Prevention Program on Iranian Boys روانپزشکی و روانشناسی Psychiatry and Psychology پژوهشي اصيل Original Research هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی برنامه‌ آموزشی کاهش زورگویی مبتنی بر روش الویز بر میزان رفتارهای زورگویی پسران دبستانی انجام شد. روش: پژوهش تجربی حاضر با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون و پیگیری ششماهه با دو گروه آزمایش و کنترل اجرا شد. به روش نمونهگیری تصادفی چندمرحلهای ابتدا از نواحی شش‌گانه آموزش و پرورش شهر اصفهان، یک ناحیه آموزشی و سپس از این ناحیه، چهار دبستان پسرانه بهصورت تصادفی انتخاب شد. با اجرای جامعهسنجی روی تمامی دانشآموزان پایه‌های دوم و چهارم این دبستانها، 40 پسر زورگو از میان دانشآموزانی که بیشترین انتخاب را بهعنوان زورگو داشتند، به‌صورت تصادفی انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل قرار داده شدند. برنامه‌ آموزشی کاهش زورگویی مبتنی بر روش الویز برای گروه آزمایش در 10 جلسه 60دقیقه‌ای بهصورت دوبار در هفته، ارایه شد. برای گردآوری دادهها از جامعه‌سنجی (So) و پرسشنامه روابط همسالان (PRQ) استفاده شد. یافتهها به روش تحلیل کوواریانس چندمتغیری (مانکووا) تحلیل شدند. یافته‌ها: یافتهها نشان داد برنامه آموزشی کاهش زورگویی مبتنی بر روش الویز باعث کاهش رفتارهای زورگویی و قربانی در گروه آزمایش در مراحل پس‌آزمون و پیگیری شد (0001/0p<). هم‌چنین میزان رفتارهای پسندیده اجتماعی در گروه آزمایش در مراحل پس‌آزمون و پیگیری افزایش یافت (0001/0p<). نتیجه‌گیری: کاربرد برنامه‌ آموزشی کاهش زورگویی مبتنی بر روش الویز میتواند مشکلات مربوط به رفتارهای زورگویی را در مدارس کم کند. Objectives: This study aimed at investigating the effectiveness of the Olweus Bullying Prevention Program (OBPP) on the rate of bullying behaviors among primary school boys. Method: This research used a pretest posttesting design and 6-month follow up on subject and control groups. Using randomized multi-stage sampling, one district was chosen out of six districts of education in the city of Isfahan. Four boys primary schools were randomly selected from that district. Sociometric questionnaire was applied to all boys in grades 2-4 and 40 boys who scored highest as bullies were randomly allocated to experiment and control groups. The experiment group received 10 sessions (60 minutes, twice a week) of anti-bullying training based on the OBPP. Rea search data were collected using sociometry and Peer Relationship Questionnaire. Findings were analysed using multivariate analysis of covariance. Results: The experiment group had significantly lower bullying and victim behaviors at posttest and 6-month follow up (p<0.0001). Also the results showed significant improvement in prosocial behaviours at posttest and 6-month follow up (p<0.0001). Conclusion: Anti-bullying training programs based on the OBPP can reduce the bullying problem at schools. برنامه‌ آموزشی کاهش زورگویی مبتنی بر روش الویز، زورگویی، قربانی، رفتارهای پسندیده اجتماعی Olweus Bullying Prevention Program, bullying, victim, prosocial behaviors 175 183 http://ijpcp.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-637&slc_lang=fa&sid=1 Nasim Esteki Azad نسیم استکی آزاد azad.psy@gmail.com 180031947532846007714 180031947532846007714 Yes Isfahan University, Isfahan, Iran, IR. Fax: +98311-7932128 دانشگاه اصفهان. Shole Amiri شعله امیری 180031947532846007715 180031947532846007715 No Isfahan University, Isfahan, Iran دانشیار گروه روانشناسی