fa تحلیلی از روانپزشکی ایران در آغاز تمدن اسلامی روانپزشکی و روانشناسی Psychiatry and Psychology پژوهشي اصيل Original Research طب قدیم ایران که از دوران ساسانیان به اعتبار مدرسه طب جندی شاپور شهرتی جهانی داشت، در آغاز تمدن اسلامی با ظهور مشاهیری همچون محمد زکریای رازی، علی بن عباسی مجوسی اهوازی، ابوعلی سینا، سیداسماعیل جرجانی و سایرین به اوج ترقی رسید. این بزرگان با تاکید بر جنبه مشاهده و آزمایشهای بالینی، ضمن این که طب را از بحث‌های فلسفی خارج ساختند، روشهای فلسفی یا به عبارتی، استفاده از اصول علم منطق را در تجزیه و تحلیل مشاهدات و یافته‌ها، اساس دانش پزشکی قراردادند. در نتیجه دیدگاهی را در طب اختیار کردند که بر پایه دانشهای امروزی می‌توان آن را دیدگاه روان – تنی نامید. جرجانی در این باره می‌گوید: دروحله اول طبیب باید از مزاج الی بیمار و سیر آن در طول عمر مطلع شود و از خوی و عادتها و اعراض نفسانی غالب بر اومانند شادیها و غمها و خشنودی و مانندآن اطلاع حاصل کند. با اتخاذ چنین دیدگاهی روشن است که جنون یا دیوانگی به معنای حلول دیو یا جن یا ارواح خبیثه دربدن (مانند آنکه دراروپای قرون وسطی دیده می‌شود) جایگاهی در طب قدیم ایران نداشته، اختلالات روانی را ناشی از اختلال عمل مغز می‌دانستند و از این رو برای رفع آن ازدرمانهای طبی استفاده می‌کردند. جالب این که این نظر منحصر به علم طب نبوده و همچنانکه از متون قدیم ادب فارسی برمی‌آید موضوع بیمار بودن دیوانگان مورد پذیرش همگان بوده است. Medicine in Iran in the early Islamic period (comparable to the 6th -10th centuries A.D.) has been reviewed briefly. The distinguished physicians of that period, like Razes (830-892 , A. D.). Avicenna (865-925, A.D>), Georgeani (1041-1136, A.D.) and others made distinction between medicine and philosophy employing latter in the service of medicine, They exercised the principles of "Logic" in the nalysis of medical findings (the observable facts) and in their experimentations. This, resulted in to postulate the advantageous workable view of what is known today as "psycho-somatic approach to the medicine": In this respect, Georgeani states that "the medical man, first, must know the substantial temperament of his patient and its mode of progression throughout the life he should ascertain the types of the predominan mood, habits and temper, and recognize whether he is happy, joyful, sad etc". Having adopted this point of view, it ensues then, that they were looking at mentally ill person not as somebody who is posessed by evil spirits (as it was the case in the middle ages in Europe) but they believed that mental illnesses are a product of the malfunctioning brain, and consequently in need of medical treatment. It is of interest to note that there can also be found evidences in the old Persian literaure indicating the presence of a similar opinion among laymen as well. 7 15 http://ijpcp.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-502&slc_lang=fa&sid=1 Haratoon Davidian هاراطون داویدیان 180031947532846007342 180031947532846007342 Yes Rozbeh Mental Hospital دانشگاه علوم پزشکی تهران