fa سرمقاله روانپزشکی و روانشناسی Psychiatry and Psychology پژوهشي اصيل Original Research <p>  صبحگاه جمعه 5/10/82 همه چیز در بم لرزید و در کمتر از یک دقیقه همه ساخته‌ها ویران شد. در آنی ویرانی، خاموشی، شیون، تنهایی و ناباوری سراسر بم را در نوردید، و تا روزها و هفته‌ها سرگردانی و شگفت‌زدگی گریبان آسیب‌دیدگان، بازماندگان، مردم ایران و جهانیان را فرا گرفت. فاجعه وسیع و دردناک بود، ده‌ها هزار کشته و مجروح، و نزدیک به یکصدهزار نفر داغدار و دردمند از سوگواری، افسردگی و اختلال روانی ناشی از فاجعه، همه‌چیز به‌هم ریخته بود، نه‌‌تنها هیچ ساختمان و تأسیساتی بلکه هیچ مدیریتی و هماهنگی دیده نمی‌شد. </p><p>  فاجعه دوم در بم نیز اتفاق افتاد، همان‌گونه که یافته‌های دیگر نقاط جهان نشان می‌دهد. دیررسیدن امداد، ناهماهنگی برنامه‌ها، به‌هم ریختگی ساختار مدیریتی، نبود برنامه کارآمد و از قبل تعیین شده و تمرین‌شده، تنگ‌نظری‌ها و بی‌دانشی‌های مدیران، برنامه‌های تبلیغاتی هیجانی و گاه ساده‌لوحانه رسانه‌ها، همه در روز دوم و سوم، فاجعه دوم را رقم زد و تلفات و خسارات زلزله را تا چند برابر افزایش داد. به گفته گروهی از بمی‌ها امدادگران به راه‌رفتن روی مخ مردم پرداختند. راست می‌گفتند چون، بیل و کلنگ و ابزار الکترونیک یا پیشرفته‌ای نداشتند که بتوانند قربانیان را از زیر آوار بیرون بکشند، آنها فقط خودشان و احساسات پاکشان و قلبشان را به بم آورده بودند، مدیری، فرماندهی، یا سازمان مجهزی- با ساختار و برنامه کارآمدی آنها را اعزام نکرده بود. </p><p>  بحران فراگیر، تمام کشور را فراگرفت. مجروحین به بیمارستان‌های شهرهای بزرگ سرازیر شدند. هیچ برنامه، آمادگی یا آموزشی از قبل وجود نداشت؛ بلکه مردم احساساتی و فداکار، خودجوش هر آنچه در فکر و توان داشتند ارایه می‌کردند. </p><p>  ربع قرن تلاش انستیتو روانپزشکی تهران و 35 شماره نشریه اندیشه و رفتار گویای نگرش و توانایی‌های انستیتو در پاسخ‌گویی به نیازهای کشوری بهداشت روان است. این انستیتو که به‌دنبال سال‌ها تلاش، امروز شایستگی خود را با به‌دست آوردن عنوان‌های ”قطب علمی روانپزشکی کشور“ و ”مرکز تحقیقات بهداشت روان“ نشان داده است توانست پس از زلزله با استفاده از منابع مالی خود با انتشار 8 بروشور و انجام یک پژوهش، و حضور مستمر در صحنه برنامه‌‌های بهداشت روان زلزله‌زدگان بم آبرومندانه خدمتی و تجربه‌ای نو را رقم بزند، که در این شماره به برخی از آنها اشاره خواهد شد. </p><p>  پیشنهاد انستیتو روانپزشکی تهران که بارها به وزرای بهداشت، معاونین و مدیران کل وزارتی و مسئولین دانشگاه علوم پزشکی ایران، یادآور شده مجدداً تکرار می‌گردد که این نهادها وظیفه دارند مراکز دانشگاهی و پژوهشی را به‌گونه‌ای تقویت نمایند تا همواره بازوی علمی و اجرایی آنها باشند، تا در بحران‌های گوناگون و از جمله بلایای طبیعی، برنامه‌های علمی مدون، مشخص، اجرایی و تجربه شده داشته باشند. همان‌گونه که تجربه‌‌ی قبلی بهداشت روان زلزله‌زدگان توانست در این زمینه رهگشا و مثمرثمر و مفید باشد و همچنان‌که در گزارش این شماره آمده است گوشه‌ای از درد دردمندان را کاهش دهد. </p><p>  بیایید همه بپذیریم که مدیران اجرایی و ارشد کشور بدون استفاده از پژوهشگران و دانشگاهیان و بدنه مراکز پژوهشی و دانشگاهی قادر به حل معضلات کشور و برنامه‌ریزی علمی و اجرایی کارآمد، جهت ارایه خدمت به مردم نیازمند کشورمان نمی‌باشند. </p> 4 5 http://ijpcp.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-154&slc_lang=fa&sid=1 Jafar Bolhari جعفر بوالهری bolharij@yahoo.com 18003194753284600573 18003194753284600573 Yes