fa نهال بهداشت روان به ثمر نمی‌رسد روانپزشکی و روانشناسی Psychiatry and Psychology نامه به سردبير Letter to the editor <p style="LINE-HEIGHT: 18pt MARGIN: 0cm 0cm 0pt mso-line-height-rule: exactly" dir="rtl" class="a"><span style="FONT-FAMILY: "Tahoma","sans-serif" FONT-SIZE: 9pt mso-bidi-language: FA" lang="FA">نمودار تشکیلاتی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به احتمال زیاد با هدف کوچک­سازی دولت دگرگون شد. در تشکیلات جدید، معاونت سلامت این وزارت­خانه دوباره در الگوی ساختاری پیشین، یعنی دو معاونت بهداشت و درمان تعریف شد، با این تفاوت که برخی از زیر­مجموعه­های پیشین این دو معاونت با تغییر نام در بخش­های گوناگون پراکنده و از پوشش معاونت اصلی خارج شدند. در جریان این تغییرهای پرشتاب و چه بسا کارشناسی‌نشده‌ی سازمانی، متأسفانه دفتر <i>سلامت روانی- اجتماعی و اعتیاد</i> استقلال خود را از دست داد. <p></p></span></p><p style="LINE-HEIGHT: 18pt MARGIN: 0cm 0cm 0pt mso-line-height-rule: exactly" dir="rtl" class="a"><span style="FONT-FAMILY: "Tahoma","sans-serif" FONT-SIZE: 9pt mso-bidi-language: FA" lang="FA">در سال­های اخیر به­دلیل اهمیت و گسترش هشداربرانگیز مشکلاتی مانند نابسامانی­های روانی و آسیب­های اجتماعی و اعتیاد، <i>دفتر سلامت روانی- اجتماعی</i> به­صورت تشکیلاتی مستقل اداره می­شد، ولی اکنون این دفترِ مستقل از حالت مجموعه­ای رو به گسترش به زیر­مجموعه­ای کوچک و حاشیه­ای تبدیل شده است. البته برای نخستین بار نیست که به‌دلیل سیاست­گذاری­های نادرست با بازگشت به نقطه صفر مواجه می­شویم! <p></p></span></p><p style="LINE-HEIGHT: 18pt MARGIN: 0cm 0cm 0pt mso-line-height-rule: exactly" dir="rtl" class="a"><span style="FONT-FAMILY: "Tahoma","sans-serif" FONT-SIZE: 9pt mso-bidi-language: FA" lang="FA">در شرایطی که سازمان بهداشت جهانی افسردگی را مهم‌ترین بیماری در چند سال آینده اعلام و ستاد مبارزه با مواد مخدر بر لزوم ایجاد ساختار سازمانی مجزا<span style="mso-spacerun: yes">  </span>و مشخص <span style="mso-spacerun: yes"> </span>در دانشگاه­های علوم­پزشکی سراسر کشور تأکید کرده است، ازهم‌گسستگی دفتر سلامت روانِ وزارت بهداشت رویدادی پرسش­برانگیز و شگفت­آور است که به­هیچ­وجه با برنامه‌ریزی­های وزیر و معاون پیشین این وزارت­خانه در مورد فعالیت مستقل حوزه‌های سازمانی سلامت روان و پیشگیری و درمان سوء‌مصرف مواد هماهنگی ندارد. بدیهی است پیامدهای منفی این ناهماهنگی­ها در سطح فراگیر، گریبان­گیر دانشگاه­های علوم­پزشکی خواهد شد که <i>گروه مستقل</i> <i>سلامت روانی- اجتماعی و اعتیاد</i> را راه‌اندازی کرده­اند.<p></p></span></p><p style="LINE-HEIGHT: 18pt MARGIN: 0cm 0cm 0pt mso-line-height-rule: exactly" dir="rtl" class="a"><span style="FONT-FAMILY: "Tahoma","sans-serif" FONT-SIZE: 9pt mso-bidi-language: FA" lang="FA">تغییر نمودار تشکیلاتی وزارت بهداشت بار دیگر بر پایبند نبودن ما به برنامه­ریزی­های درازمدت مهر تأیید می‌زند، که با تغییر یک مقام ارشد در یک سازمان، بیشتر برنامه­ها و حتی سمت­های اداری آن سازمان به­هم­ ریخته و از ابتدا بازتعریف می­شود! این تغییر نشان داد حرف و ادعای مسئولان و سیاست­گذاران چقدر با عمل فاصله دارد. <p></p></span></p><p style="LINE-HEIGHT: 18pt MARGIN: 0cm 0cm 0pt mso-line-height-rule: exactly" dir="rtl" class="a"><span style="FONT-FAMILY: "Tahoma","sans-serif" FONT-SIZE: 9pt mso-bidi-language: FA" lang="FA">فعالان سلامت روان در سایه استقلالی که به­دست آورده بودند، با برنامه­ریزی و تلاش­های مستمر خویش کوشیدند تا این نکته را جا بیندازند که اختلال­های روان­پزشکی به­ویژه افسردگی و اعتیاد را نمی­توان مانند دیابت، افزایش فشارخون، هیپوتیروئیدی، فنیل­کتونوری و... تنها یک شاخه مهم از بیماری­های غیرواگیر درنظر گرفت. تلاش آنها برای ضرورتی بود که احساس می­شد: «تعریف دفتر جداگانه برای سلامت روانی و اجتماعی!» و برای جامه عمل پوشاندن به این باور که «نمی­توان بخش سلامت روان را یک بخش وابسته، در حاشیه دیگر بیماری­ها و گروه‌های بهداشتی در نظر گرفت!» <p></p></span></p><p style="LINE-HEIGHT: 18pt MARGIN: 0cm 0cm 0pt mso-line-height-rule: exactly" dir="rtl" class="a"><span style="FONT-FAMILY: "Tahoma","sans-serif" LETTER-SPACING: -0.1pt FONT-SIZE: 9pt mso-bidi-language: FA" lang="FA"><span style="mso-spacerun: yes"> </span><i>دفتر سلامت</i> <i>روانی- اجتماعی و اعتیاد </i>وزارت بهداشت در سایه استقلال نسبی و سپس کاملی که به­دست آورد، در دو سه سال اخیر بسیاری از موضوع­های به­حال خود رهاشده، دست‌ناخورده و ناپیموده (از جمله برنامه پیش‌گیری از خودکشی، تدوین قانون همه­جانبه سلامت روان، تأمین سلامت روان در بحران و بلایا، برقراری تعامل میان دو سامانه سلامت روان و رسانه، آموزش برنامه مهارت­های زندگی و فرزندپروری، مقابله با کودک­آزاری، درمان اعتیاد با متادون و...) را مورد توجه قرار داد. اداره سلامت اجتماعی را بنیان نهاد و فعال کرد؛ به مستندسازی تجربه­ها توجه کرد (مانند تدوین و انتشار راهنمای درمان بیماری­های روان­پزشکی بزرگسالان، قانون همه­جانبه سلامت روان، راهنمای بیان اخبار خودکشی در رسانه­ها، راهنمای تجویز شوک­درمانی و...)؛ شاخص­های جدید تعریف کرد؛ به ایده­های نو میدان داد و زمینه ایده‌پردازی در گستره‌های گوناگون را فراهم آورد... ولی...<p></p></span></p><span style="FONT-FAMILY: "Tahoma","sans-serif" FONT-SIZE: 9pt mso-bidi-language: FA mso-fareast-font-family: 'Times New Roman' mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US" dir="rtl" lang="FA">از کف رفتن استقلال این دفتر بسیاری از فعالان حوزه‌های علوم روان­شناختی و رفتاری (روان‌پزشکان، روان‌شناسان، مددکاران اجتماعی و...) را نسبت به اجرایی شدن برنامه­های ازپیش تعریف­شده دلسرد کرد و زایمان جنین تراریخته سلامت روان را برای هزار و یکمین بار به عقب انداخت! جنین ناقص­الخلقه­ای که به­نظر نمی­رسد حتی با سزارین هم به­دنیا بیاید! به احتمال نزدیک به یقین، سی سال، شصت سال و شاید صد سال دیگر هم وزیر بهداشت هم­چنان از اهمیت بهداشت روانی مردم سخن بگوید و بر ادغام برنامه‌های سلامت روان در سامانه سلامت تأکید نماید، ادغامی که نه اکنون و نه آن زمان اتفاق نخواهد افتاد!!! </span> <p style="TEXT-ALIGN: left LINE-HEIGHT: 20pt MARGIN: 0cm 0cm 0pt mso-line-height-rule: exactly" dir="rtl" class="MsoNormal" align="right"><b><span style="FONT-SIZE: 10pt mso-bidi-font-size: 12.0pt mso-bidi-font-family: Zar" dir="ltr"><font face="Times New Roman">Letter to </font></span></b><b><span style="FONT-SIZE: 10pt mso-bidi-font-size: 12.0pt mso-bidi-font-family: Zar" dir="ltr"><font face="Times New Roman">the Editor<p></p></font></span></b></p> نهال، بهداشت روان Plant, mental health 162 163 http://ijpcp.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-431&slc_lang=fa&sid=1 Shahram Kharaziha شهرام خرازی‌ها sh.kh.88@gmail.com 180031947532846005823 180031947532846005823 Yes Tehran University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی تهران