دوره 31، شماره 1 - ( 5-1404 )
جلد 31 شماره 1 صفحات 0-0 |
برگشت به فهرست نسخه ها
آزاده سیاریفرد1 
، علی مرادی2 ، انسیه جمشیدی3 ، مازیار مرادی4 ، پگاه آمری5 ، محیالدین امجدیان6 ، مریم نظری7
، علی مرادی2 ، انسیه جمشیدی3 ، مازیار مرادی4 ، پگاه آمری5 ، محیالدین امجدیان6 ، مریم نظری7
1- مرکز پژوهشهای سلامت مبتنی بر مشارکت جامعه، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. و مرکز تحقیق و توسعه سیاستهای دانشگاه، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران.
2- مرکز تحقیقات بهداشت و ایمنی شغلی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران.
3- گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. و مرکز پژوهشهای علمی دانشجویان، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران.
4- مرکز بهداشت شهرستان اسدآباد، دانشگاه علوم پزشکی اسدآباد، اسدآباد، ایران.
5- گروه اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران.
6- گروه روانشناسی بالینی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران.
7- گروه مدیریت، سیاستگذاری و اقتصاد سلامت، مرکز تحقیق و توسعه سیاستهای دانشگاه، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. ،mnazari@razi.tums.ac.ir
2- مرکز تحقیقات بهداشت و ایمنی شغلی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران.
3- گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. و مرکز پژوهشهای علمی دانشجویان، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران.
4- مرکز بهداشت شهرستان اسدآباد، دانشگاه علوم پزشکی اسدآباد، اسدآباد، ایران.
5- گروه اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران.
6- گروه روانشناسی بالینی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران.
7- گروه مدیریت، سیاستگذاری و اقتصاد سلامت، مرکز تحقیق و توسعه سیاستهای دانشگاه، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. ،
چکیده: (435 مشاهده)
اهداف پیادهسازی برنامههای کمکهای اولیه سلامت روان، راهبرد کشورهای پیشرفته جهان بهمنظور توانمندسازی دانشآموزان از منظر سواد سلامت روان است. باوجوداین، پشتوانه علمی پیادهسازی چنین برنامههایی در مدارس ایران آنچنان که باید قوی نیست؛ ازاینرو پژوهش حاضر با هدف تحلیل ابعاد و مؤلفههای مؤثر بر پیادهسازی برنامههای کمکهای اولیه سلامت روان در محیط مدرسه انجام شد.
مواد و روش ها مطالعه کیفی حاضر در سال 1400 در شهر تهران انجام شد. مشارکتکنندگان به روش هدفمند از میان نوجوانان، والدین آنها و کارشناسان و متخصصین حوزه سلامت روان و نوجوانان انتخاب شدند (n=34). گردآوری دادهها با استفاده از روش مصاحبههای انفرادی عمیق نیمهساختاریافته صورت گرفت. پس از آن از رویکرد تحلیل مضمون با رویکرد استقرایی بهمنظور تحلیل دادهها در نرمافزار MAXQDA نسخه 2020 بهره گرفته شد.
یافته ها نتایج حاصل از این مطالعه ذیل 3 بعد ویژگیها و گرایشهای فراگیران (شامل مؤلفههای استقلال در تصمیمگیری، اثرپذیری از رسانهها و فضای مجازی، تمایل به حضور و ویژگیهای شخصیتی و رفتاری)، زیرساختها و منابع (شامل مؤلفههای آمادگی و کفایت کادر آموزشی و تخصصی، منابع مالی و فیزیکی، محتواهای آموزشی و راهنماهای مرتبط و شبکه خدمترسانی) و فرایند پیادهسازی دوره (شامل مؤلفههای حکمرانی و تولیت، اراده و دیدگاه مدیران، برنامهریزی، کاربردی و مهارتمحور بودن و ارزیابی اثربخشی) دستهبندی شدند.
نتیجه گیری بر مبنای یافتهها، موفقیت برنامه مستلزم بسته هماهنگی از اقدامات است، ازجمله این اقدامات میتوان به طراحی دوره با مشارکت نوجوانان، توانمندسازی کادر مدرسه و درگیر ساختن خانوادهها، بومیسازی محتوا بر پایه نیازسنجی، تأمین پایدار منابع از مجاری متعدد و بینبخشی، استفاده از رسانهها و آموزش از راه دور، ادغام در تقویم آموزشی و برنامههای جاری مدرسه و گنجاندن محتوا در کتب درسی، استفاده از مشوقهایی نظیرگواهی پایان دوره و اطلاعرسانی توسط افراد تأثیرگذار، تقویت اراده و پشتیبانی سیاسی از طریق قانونگذاری مناسب، بهکارگیری مدرسین حائز صلاحیت و محبوب، پیوند ساختاری با شبکه بهداشت و درمان و طراحی چارچوب نظارتی و استقرار آن اشاره کرد.
مواد و روش ها مطالعه کیفی حاضر در سال 1400 در شهر تهران انجام شد. مشارکتکنندگان به روش هدفمند از میان نوجوانان، والدین آنها و کارشناسان و متخصصین حوزه سلامت روان و نوجوانان انتخاب شدند (n=34). گردآوری دادهها با استفاده از روش مصاحبههای انفرادی عمیق نیمهساختاریافته صورت گرفت. پس از آن از رویکرد تحلیل مضمون با رویکرد استقرایی بهمنظور تحلیل دادهها در نرمافزار MAXQDA نسخه 2020 بهره گرفته شد.
یافته ها نتایج حاصل از این مطالعه ذیل 3 بعد ویژگیها و گرایشهای فراگیران (شامل مؤلفههای استقلال در تصمیمگیری، اثرپذیری از رسانهها و فضای مجازی، تمایل به حضور و ویژگیهای شخصیتی و رفتاری)، زیرساختها و منابع (شامل مؤلفههای آمادگی و کفایت کادر آموزشی و تخصصی، منابع مالی و فیزیکی، محتواهای آموزشی و راهنماهای مرتبط و شبکه خدمترسانی) و فرایند پیادهسازی دوره (شامل مؤلفههای حکمرانی و تولیت، اراده و دیدگاه مدیران، برنامهریزی، کاربردی و مهارتمحور بودن و ارزیابی اثربخشی) دستهبندی شدند.
نتیجه گیری بر مبنای یافتهها، موفقیت برنامه مستلزم بسته هماهنگی از اقدامات است، ازجمله این اقدامات میتوان به طراحی دوره با مشارکت نوجوانان، توانمندسازی کادر مدرسه و درگیر ساختن خانوادهها، بومیسازی محتوا بر پایه نیازسنجی، تأمین پایدار منابع از مجاری متعدد و بینبخشی، استفاده از رسانهها و آموزش از راه دور، ادغام در تقویم آموزشی و برنامههای جاری مدرسه و گنجاندن محتوا در کتب درسی، استفاده از مشوقهایی نظیرگواهی پایان دوره و اطلاعرسانی توسط افراد تأثیرگذار، تقویت اراده و پشتیبانی سیاسی از طریق قانونگذاری مناسب، بهکارگیری مدرسین حائز صلاحیت و محبوب، پیوند ساختاری با شبکه بهداشت و درمان و طراحی چارچوب نظارتی و استقرار آن اشاره کرد.
نوع مطالعه: پژوهشي اصيل |
موضوع مقاله:
روانپزشکی و روانشناسی
دریافت: 1403/12/13 | پذیرش: 1404/8/6 | انتشار: 1404/8/22
دریافت: 1403/12/13 | پذیرش: 1404/8/6 | انتشار: 1404/8/22
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |